|
Milletler Cemiyetine üye olması üzerine Irak Krallığı bir deklarasyon yayınladı. Türklerin ve diğer azınlıkların varlığını kabul ve garanti eden bu deklarasyon Irak Krallığı adına, dönemin Başbakanı Nuri Said tarafından 30 Mayıs 1932 tarihinde Bağdat'ta yayınlandı. Deklarasyonun birinci maddesinde açıklandığı gibi, devletin taahhütleri Irak'ın temel kanunları olarak kabul edilmekte, hiçbir kanun, tüzük ve düzenlemenin, deklarasyon metninde yer alan maddelerle çelişemeyeceği, bunların değiştirilemeyeceği ve bunların üstünde yer alamayacağı dile getirildi.
İngiliz Dışişleri Bakanlığı Arşivi "Middle East No. 127" de kayıtlı olan deklarasyona göre Irak yönetimleri tarafından dil, din ve soy ayrımı yapılmadan ülkede yaşayan bütün halkların hayat ve özgürlükleri garanti edilmiştir. Vatandaşların hukukî açıdan eşit, aynı medeni ve siyasi haklara sahip olacakları, hiçbir sınırlama olmaksızın kamu görevlerinde çalışacakları ve meslekî faaliyetlerde bulunacakları dile getirilmiştir.
Bütün azınlıkların eşit olarak temsil edilecekleri bir seçim sisteminin taahhüt edildiği deklarasyonda, Türkçe ve Kürtçecin yanısıra, anadili Arapça olmayan Irak vatandaşları, mahkemelerde anadilleri ile ifade verebilecekler; kendi dillerinde okullar açabileceklerdir. Nüfusun önemli bir bölümünü Türklerin oluşturduğu Kerkük livasına bağlı Kifri ve Kerkük'te, resmi dil Arapçının yanı sıra Türkçe ve Kürtçe de olacak, buralarda devlet memurları da türkçe bilenler ve yerli halklar arasından seçileceklerdir. Irak Türklerinin siyasi, kültürel ve sosyal hakları açısından önemli bir belge niteliğinde olan ve bir nüshası Milletler Cemiyeti Sekreterliğinin arşivindedir.
[ Geri Dön |
Okunma: 804
|
