|
 |
Padişahlık Sırası |
25 |
| Saltanatı |
3 Yıl |
| İslâm Halifelik Sırası |
90 |
| Cülûsu |
27 Ocak 1595 |
| Babası |
Sultan İkinci Mustafa |
| Annesi |
Şehsuvâr Sultan |
| Doğumu |
2 Ocak 1699 |
| Vefâtı |
30 Ekim 1757 |
| Kabri |
İstanbul Turhan Vâlide Sultan Türbesindedir |
Osmanlı sultanlarının yirmi beşinci ve İslâm halifelerinin doksanıncısı.
Sultan ikinci Mustafa Hanın oğlu olup, 2 ocak 1699'da Şehsüvar Sultandan doğdu.
Şehzâdeliğinde mükemmel bir eğitim görerek büyüdü. Zamânını, din, edebiyât ve
tıb kitaplarını okuyarak kendisini yetiştirmekle geçiren üçüncü Osman, 13 Aralık
1754 târihinde ağabeyi Birinci Mahmûd Hanın vefâtı üzerine sultan oldu.
Sultan üçüncü Osman, 2 ocak 1755'te Eyüp Câmiinde kılıç kuşandı. O devre
kadar, yeni pâdişâh tahta çıktığı zaman mukâtaa, timar ve zeâmet sâhiplerinin
beratları yenilerek bir cülûsiye vergisi alınırdı. Hazine dolu olduğu için,
Sultan Osman bu vergiyi affetti. Ayrıca emeklilere de cülûs bahşişi dağıttı.
Sultan üçüncü Osman'ın tahta çıktığı 1755 kışı çok şiddetli geçti. Haliç dondu
ve deniz yol oldu. Osman Hanın saltanatı huzur ve sükûnla başladı. Belgrad
Muâhedeleyiyle başlayan sulh dönemi devâm etti. Rus sınırındaki bâzı olaylar,
Rusya ile bir ihtilâfa yol açacak gibi göründü ise de, iki tarafda da sulh
bozulmadı. hudutlarda bâzı ayaklanmalar oldu. Mısır'da Memlûklar
başkaldırdılarsa da olaylar kısa sürede bastırıldı. Üçüncü Osman Han bu
olaylarda ihmâli görülen Veziriâzam Bahir Mustafa Paşayı azlederek yerine
Birinci Mahmûd zamânında iki defâ sadrâzamlık yapmış olan Hekimoğlu Ali paşayı
getirdi. (15 Şubat 1755) Fakat Hekimoğlu, kısa bir süre sonra sadâretten
alınarak, yerine başdefterdâr Nâili Abdullah paşa getirildi. Nâili Abdullah paşa
da üç ay gibi kısa bir süre sonra azledilerek yerine silâhtar Bıyıklı Ali paşa
tâyin edildi. Bu sırada İstanbul târihinin en büyük yangını oldu. 28 Eylül
1755'te Hocapaşa semtinde çıkan yangın, dört kola ayrılarak büyük bir âfet
hâline geldi. Yaklaşık otuz altı saat süren yangın sonunda Paşakapısı da
yandığından, sadâret dâiresi bir müddet Kadırga Limanındaki Esmâ Sultan sarayına
nakledildi.
Sadrâzam, silâhtar Ali paşanın rüşvet aldığını anlayan sultan üçüncü Osman,
Ali paşayı 25 Ekim 1755'te görevden azlederek cezâlandırdı ve yerine yirmi sekiz
Çelebizâde Said Mehmed Efendiyi getirdi. 6 temmuz 1756'da, Sultan üçüncü Osman
devrinin ikinci büyük yangını oldu. Bu yangın İstanbul'un dörtte üçünü kül
hâline getirdi. Cibâli taraflarında başlayan yangın, on üç kola ayrıldı.
Unkapanı, Süleymâniye tarafları, Vefâ'dan itibâren Şehzâdebaşı, eski yeniçeri
odaları, Langa tarafları, Zeyrek, Saraçhâne, Etmeydanı, Aksaray, Dâvutpaşa
iskelesi, Fâtih, Sultanselim, Ali paşa çarşısı, Ayakapısı semtleri harâbe hâline
geldi. Yangının ardından, İstanbul'un yeniden inşâsı için büyük bir imâr
faaliyeti başladı.
Sultan üçüncü Osman, fakirlere, düşkünlere çok acıyıp, onlara karşı dâima
cömert ve şefkâtli davranırdı. Tebdil-i kıyâfetle İstanbul'da dolaşıp, halkın
dertleriyle bizzat alâkadar olurdu. Haksızlıkların önüne geçip, tâmiri mümkün
olanları tâmir ederdi. Müslim ve gayri müslimlerin kıyâfet ve nizâmını ve
davranışlarını dikkatle tâkip etti. Yalan ve rüşvetle amansız bir şekilde
mücâdele etti. Kim olursa olsun rüşvetçiyle yalancıyı aslâ affetmedi. Kadınların
dikkat çekici kıyâfetlerle sokağa çıkmalarını yasakladı. İmâr faaliyetlerine
önem vererek Üsküdar'da ihsâniyye Câmii ve İhsâniyye Mescidini yaptırdı. Ağabeyi
birinci Mahmûd Hanın başlattığı câmi inşâsını bitirerek Nûru Osmâniye adı ile
ibâdete açtı. Câminin yanına medrese, kütüphâne, imâret, sebil ve çeşme de
yaptırıp tâmirâtı ve masraflarının karşılanması için vakıflar tesis ettirdi.
Midilli Adası Siğri Limanında, Malta korsanlarına karşı bir kale inşâ edilerek
tahkim edildi. Bâbıâlinin inşâsı tamamlandı. Ahırkapı Feneri de Sultan Üçüncü
Osman devrinde yapıldı.
[ Geri Dön |
Okunma: 2448
|
