|
Osmanlı ordu teşkilâtında, kapıkulu
süvarisini teşkil eden altı bölükten, Gurebâ-i Yemin ve Yesar bölüklerinin
adı. Gureba, garip kelimesinin çoğulu olup, “yabancı, kimsesiz, misafir”
manâsındadır.
Gureba bölüklerine Galata, İbrahimpaşa ve Edirne saraylarından çıkan acemiler, savaşta yararlık gösteren Arap ve Acem gibi
yabancılar ve yeni Müslüman olmuş gençler alınırdı. “Aşağı Bölükler” veya “Garib
Yiğit Bölükleri” diye de anılan bu birlikler, Sağ Garibler (Gurebâ-i Yemin) ve
Sol Garibler (Gurebâ-i Yesar) adlarıyla ikiye ayrılırdı.
Sefer esnasındaki yürüyüşlerde sağ garibler sağ ulûfecilerin sağında; sol garibler, sol ulûfecilerin
solunda giderlerdi. Muharebede ise, sağ garibler, padişahın sağındaki sancağın dibinde, sol garibler, sol
alem dibinde bulunurlardı. Sefer esnasında, merkez kolunda her gece otağ ve ağırlıkları koruyan gurebâ bölüklerinin, savaş
sırasındaki en önemli vazifeleri ise, Sancak-ı
şerîfin korunması idi.
Gurebâ-ı Yemînin bayrakları sarı ile beyaz; Gurebâ-i Yesarınkiler ise, yeşil
ile beyazdı. İki bölüğün de silahları bir pala, bir mızrak ile eğerin başına
asılı, “Gaddare” adı verilen kılıçtı. Osmanlı başkentinde kışlaları yoktu.
İstanbul, Edirne ve Bursa etrafındaki köy ve kasabalara yerleştirilmişlerdi.
İstanbul’da bulunanlar, evli ise evlerinde, değilse hanlarda ikamet ederlerdi.
On altıncı yüzyılda Gurebâ bölüklerinin mevcudu 1000 ve 1500 nefer arasında
değişiyordu. On yedinci yüzyılda ise, sağ garibler 410, sol garibler ise 312
mevcutlu idi.
Her iki bölük, hükümdarın bizzat katıldığı savaşlara katılırlardı. Gurebâ-i
Yemin ve Yesar’ın ayrı ayrı ağası, kethüda, kethüda yeri,
kâtip, kalfa adlarıyla anılan büyük ve başçavuş, çavuş rütbelileri vardı.
Maaşları kıdem ve ehliyete göre olup, veziriâzamın huzurunda dağıtılırdı. İki
bölük de, Yeniçeri Ocağının kaldırılmasından sonra
1826 tarihinde, gümrükten bir miktar maaş bağlanarak emekli edilip, tarihe
karıştılar.
[ Geri Dön |
Okunma: 1305
|
