|
Osmanlı Devletinde ihtiyat askerine verilen ad. Sultan İkinci Mahmud Han, 1826
târihinde Yeniçeri Ocağını kaldırarak yerine Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye
adıyla yeni bir ordu teşkilâtı kurdu. Daha sonra da, Osmanlı ordusunun muvazzaf
birliklerine, ihtiyaç hâlinde kaynak olması için yeni terhis edilmiş askerlerden
faydalanma yoluna gidilerek devlete mâlî bakımdan fazla yük yüklemeyecek Redîf
Teşkilâtı kuruldu. Redîf-i Asâkir-i Mansûre adı verilen bu ihtiyât kuvvetlerinin
tertip tarzı Sultan İkinci Mahmûd Han tarafından Serasker Hüsrev Paşaya havâle
edildi. Ancak halkın yeni kurulmuş Asâkir-i Mansûre ve Hassa Teşkilâtına iyice
intibak etmesi için Redîf teşkilâtı kurulması biraz geciktirildi. Bu esnâda
Redîf teşkilâtı hakkında halka bilgi verilip, redîf (ihtiyat) yazılmaya
heveslendirildi.
24 Mayıs 1834 târihinde Sultan İkinci Mahmûd Hanın kızı Sâliha Sultanın
düğünü vesîlesiyle taşrada bulunan vezirlerle âlim ve eşraftan bâzıları dâvet
edilerek, Redîf Teşkilâtı konusunda istişârî mâhiyette görüşmeler yapıldı. Bunu
ikinci ve üçüncü toplantılar tâkip etti. Bâb-ı fetvâda Kânunnâme okunup, kabul
olundu ve pâdişâhın irâdesi alınarak 8 Temmuz 1834 târihinde Redîf Nizamnâmesi
yürürlüğe girdi. 28 Temmuz 6 Ağustos 1834 târihli hükümlerle de durum Redîf
Teşkîlâtı kurulacak yerlerin vâli, mutasarrıf ve diğer ilgililerine bildirildi.
Redîf kuvvetlerinin alay ve merkezleri şu şekilde tanzim ve tespit edilmişti:
1. Hassa ordusu redîf alayları: Merkezleri sıra ile İzmit, Bursa, İzmir,
Aydın, Afyonkarahisar ve Isparta’da bulunan altı piyâde alayı; Bursa, Aydın ve
Isparta’da üç süvârî alayı ve yine Isparta’da bir topçu alayı.
2. Dersaâdet (İstanbul) ordusu redîf alayları: MerkezleriEdirne, Bolu,
Ankara, Çorum, Konya ve Kayseri’de altı piyâde alayı; Bolu, Ankara ve Kayseri’de
üç süvârî alayı ile Çorum ve Edirne’de birer topçu alayı.
3. Rumeli redif alayları: Merkezleri Manastır, Selânik, Yanya, Üsküp, Sofya
ve Şumnu’da altı piyâde alayı.
4. Anadolu ordusu redif alayları: Merkezleri Sivas, Tokat, Harput (Elazığ),
Erzurum, Diyarbakır ve Kars’ta altı piyâde alayından kurulmuştu. Her dört
ordudaki redîf piyâde alayları dörder taburluydular.
Dörder bölükten meydana gelen redîf taburlarında başlangıçta 1308 nefer
bulunması gerekmekte ve her bölüğün ilk üç onbaşısına 28, diğer dokuz onbaşısına
ise 27’şer nefer isâbet etmekteydi. Şubat 1835 târihinde alınan bir kararla
redîf taburlarında bulunması gereken nefer sayısı 1200’e indirildi. Bu
değişiklikle bölüklerde bulunan onbaşılar arasında eşitlik sağlandı. Böylece her
onbaşıya 25 nefer verildi.
1836’da Redîf Teşkilâtında bâzı yenilikler yapıldı. Redîf süvârî alayları
teşkil edildi. 1869’da çıkarılan yeni bir kânuna göre muvazzaflık hizmet süresi
dört yıla indirildi ve bir yıl muvazzaf ihtiyattan sonra, altı yıl sürecek bir
redîflik hizmet dönemi esas kabul edildi. Rediflik süresi 1887’de sekiz yıla
çıkarıldı.
Redîf Teşkilâtına kumanda edecek subaylar, muvazzaf ordu subaylarıyla aynı
niteliklere sâhip bulunuyorlardı. Ancak bunlar, rediflerin bulundukları yerleşim
bölgelerinde sulh zamânında askerlik şûbelerinde vazîfelendirilmişlerdi. Redîf
teşkilâtı 1912’de kaldırıldı.
[ Geri Dön |
Okunma: 1538
|