Hükümdarlar >> İlteriş Kutlug Kağan
Göktürk hükümdârı. 630 yılında Çin hâkimiyetine girerek istiklâlini kaybetmiş
olan Göktürk devletini, 682 yılında tekrar kurdu. İki ülkeyi derleyip topladığı
için Kutlug adına ilave olarak, İlteriş unvânı verildi.
Çin’de doğup büyüyen İlteriş Kutlug Kağan, bir süre devlet memuru olarak
çalıştı. Orta Asya hududunda görev yaptığı sırada, 681 yılında on yedi arkadaşı
ile birlikte Türk devletini kurmak için teşebbüse geçti. Bilge Tonyukuk da
yardımcı oldu. Kendisini destekleyenlerin sayısı yedi yüzü bulunca, istiklâlini
ilân etti. Orta Asya Türkleri, Çin’deki Türk Hanedan mensupları ve kumandanları
etrafında toplandı. Büyük bir kuvvet ortaya çıktı. 682 yılında, Göktürk
Devletini ikinci defa kurup hükümdarlığını îlân etti. Bilge Tonyukuk’u kendisine
vezir yaptı. İkinci Göktürk Devleti adıyla anılan bu devlete kurucusuna nispetle
Kutlug Devleti de denildi.
Göktürk Devletini millî şuurla teşkilâtlandırıp Türk töresini ülkede hâkim
kıldı. 682 yılından sonra, on yıl içinde, on yedisi Çin’e olmak üzere kırk yedi
sefer tertip eden İlteriş Kutlug Kağan, yirmisine bizzât katıldı. Hepsinde
muvaffak olup, hiç yenilmedi. 692’de ölünce kardeşi Kapagan (692-716), kağan
oldu. Bilge Kağan (716-734) ile Kül Tigin, İlteriş Kutlug Kağan’ın oğullarıdır.
(Bkz. Göktürkler)
[ Geri Dön |
Okunma: 1472
|