|
Büyük Selçuklu Devleti sultanı. Sultan Melikşah’ın oğlu olup, 1082 yılında
doğdu. Babasının 1092’de vefâtıyla, Selçuklu sultanı olan ağabeyi Berkyaruk’un
yanında yetişti. Sultan Berkyaruk, ona, Gence havâlisinin idâresini verdi.
Muhammed Tapar, Gence’ye gelerek Arran’ı da hâkimiyeti altına aldı.
Kumandanlarının kışkırtmaları ile ağabeyine karşı zaman zaman isyân etti.
Yapılan andlaşmayla Âzerbaycan, Diyar-ı Bekir ve el-Cezîre kendisine verildi.
Sultan Berkyaruk’un vefâtından (1104) sonra, Bağdat’a gelerek Selçuklu tahtına
geçti (1105).
Muhammed Tapar önce amcasının oğlu Mengü Bars’ın isyânını bastırdı. Daha
sonra, ülkede uzun zamandır karışıklık çıkaran, anarşiyi tahrik eden Bâtınîlere
karşı mücâdele etti. 1107’de Bâtınîlerin merkezi olan Alamut Kalesi kuşatıldı ve
çok sayıda Bâtınî öldürüldü. Birinci Haçlı Seferinden sonra, Haçlı ordularının
tam hâkimiyeti altına giren Suriye’de Haçlı devletleri kurulmaya başlanmıştı.
Sultan Muhammed Tapar, Haçlılar üzerine ordular gönderdi. Ancak, kumandanlar
arasında irtibat sağlanamadığından kesin sonuca gidilemedi. Sefer kumandanı Emir
Mevdûd, Şam Câmiinde bir Bâtınî tarafından öldürüldü. Sultan, Haçlılara karşı
Aksungur Porsuki’yi kumandanlığa getirdi. Bu arada ikinci bir orduyu yeniden
Alamut üzerine gönderdi. Kalenin kuşatıldığı sırada âniden rahatsızlanarak vefât
etti (1118). Sultanın beklenmedik ölümü, Haçlılara ve Bâtınîlere karşı açılan
savaşların duraklamasına sebep oldu. Ondan sonra Büyük Selçuklu Devleti,
dağılmaya yüz tuttu. Sultan Muhammed Tapar, Selçuklu Devletinin son büyük
hükümdârı sayılmaktadır. Ebû Şücâ, Gıyâsüddünyâ ved-dîn, Kerîmü Emirü’l-müminîn
unvanlarıyla tanınırdı.
[ Geri Dön |
Okunma: 1193
|