|
Yazar, mütercim ve devlet adamı. 1822 (H. 1238)de İstanbul’da doğdu. Devlet
adamı, edip, yazar ve mütercimler yetiştiren bir aileye mensuptur. Dedesi Yahya
Necib Efendi, Divan-ı Hümayunda tercüman, babası Ruhuddin Mehmed Efendi, Paris
birinci katipliğinde bulunmuştur. Ahmed Vefik, ilk tahsiline Mühendishane-i
Berr-i Hümayunda başladı. 1834’te babasıyla beraber Paris’e gitti. Paris’te
Saint Louis Lisesine devam etti. İstanbul’a dönünce 1837’de Tercüme Odasına
memur girdi. 1840’ta elçi katibi olarak Londra’ya gitti. Daha sonra geçici
olarak Sırbistan, İzmir ve Memleketeyn’e gönderildi. 1847’de baş mütercimliğe
getirildi ve o yıl neşrine karar verilen Devlet Salnamesinin tanzimine memur
kılındı. 1851 yılında Encümen-i Danişe üye seçildi ve aynı yıl Tahran elçisi
oldu. 1854’te hiç anlaşamadığı Ali Paşa yüzünden geri döndü. Reşid Paşanın
yardımıyla Meclis-i Vala-yi Ahkam-ı Adliyye üyeliğine seçildi. 1857’de Muhakemat
Dairesi Başkanlığı, 1860’ta Paris Büyükelçiliğine tayin edildi. Bu vazife
esnasında, hazret-i Muhammed’i (sallallahü aleyhi ve sellem) tiyatro konusu
yapmak isteyen Fransızlara mani oldu. Daha sonra İstanbul’a döndü. 1861’de Evkaf
Nazırı oldu. Ertesi sene 1862’de ilk Darülfünunun “Tarih-i Hikmet”
profesörlüğüne tayin edildi. Ancak Ali Paşanın ölümüne kadar 7 sene açıkta
kaldı. 1872’de Mearif Nazırlığına tayin edildi. Aynı yıl istifa ederek Şura-yı
Devlet Reisi oldu. 1877 yılında Petersburg İlim Akademisi kendisine azalık
payesi verdi. 1878 yılında Edirne’den Meclis-i Mebusana girdi ve reis oldu.
1882’de başvekil oldu. Kısa bir müddet sonra azledildi. Bundan sonra köşküne
çekilip 9 yıl herkesten uzak bir hayat yaşadı. 2 Nisan 1891’de vefat etti.
Ahmed Vefik Paşa, devlet adamlığı yanında, edebiyatımızda Molière’den tercüme
ve adaptasyonları ile de tanınmıştır. Tercüme ve adaptasyonları asıllarından
daha fazla tutulmuş ve okunmuştur. Bu tiyatro eserleri Türk tiyatroculuğunun
gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Ahmed Vefik Paşa, Türkçe üzerinde de çok
çalışmış ve eserleri ile Türk diline büyük hizmet etmiştir.
Eserleri :
Hikmet-i Tarih (Tarih Felsefesi), Fezleke-i Tarih-i Osmani (Kısa Osmanlı
Tarihi), Lehçe-i Osmani. En meşhur ve mühim eseridir. Şecere-i Türki:
Çağataycadan Anadolu Türkçesine aktarmadır.
Tercümeleri: Fransız edebiyatından yaptığı tercümeleri Viktor Hugo’dan
Hernani, Voltaire’den Micromega’nın Felsefe Hikayesi, Fenelon’dan Telemak Le
Sage’dan Gil Blas Santillani’nin Sergüzeşti adlı eserleri Türkçeye tercüme
etti.
MoliÃ?©re’in on altı eserini Türkçeye çevirmiştir. Bunların Türk örfüne yabancı
olanlarını adapte, diğerlerini ise tercüme etmiştir. Eserleri arasında en çok
adaptasyonları tutulmuştur. Bunlar İnfi’al-i Aşk, Zor Nikah, Don Civani, Tabib-i
Aşk, Adamcıl, Zoraki Tabib, Tartüf, Azarya, Yorgaki Dandini, Okumuş Kadınlar,
Dekbazlık, Meraki, Kadınlar Mektebi, Savruk, Dudu Kuşları’dır.
[ Geri Dön |
Okunma: 1087
|
