|
On altıncı yüzyılda iki defa sadrâzamlık yapan Osmanlı devlet adamı. Arnavut
olup küçük yaşta devşirme olarak Enderun'a alındı. Burada Türk-İslâm terbiyesi
ile yetiştirildi. Kânûnî’nin teveccüh ve itimadını kazandı. Sigetvar (Zigetvar)
Seferine katıldı. Bu seferde vefât eden Kânûnî Sultan Süleymân Hanın nâşı,
Ferhad Ağanın nezâreti altında İstanbul’a naklolundu. 1581’de yeniçeri ağası
oldu. Şehzade Mehmed’in (III) sünnet düğünü sırasında yeniçerilerle sipâhiler
arasında çıkan olaylar yüzünden sadrâzam Koca Sinan Paşa tarafından azledildi
(1582).
Sinan Paşanın sadâretten azledilmesinden sonra Rumeli beylerbeyliğine
getirildi(1583). Aynı yol veziriâzam Siyavuş Paşanın tavsiyesiyle ve dördüncü
vezirlikle İran’a serdar tâyin edildi. Ferhad Paşa Revan Kalesini tahkim edip
içine lüzumu kadar asker, top vesair mühimmat koydu ve beylerbeyliğine
Cağalazâde Sinan Paşayı getirdi. Tiflis’e yardım ederek askerin durumunu
düzeltti. Lori ve Gürî kalelerini zaptetti. Gürcistan’a akınlarda bulundu.
Ferhad Paşa, Özdemiroğlu Osman Paşanın ölümünden sonra 1586’da ikinci defa
İran serdarlığına getirildi. Bu seferinde de muvaffakiyet gösterdi. Tebriz’i
İran kuvvetlerinin muhâsarasından kurtardıktan sonra kendisine merkez yaptı.
Gence ve Karabağ mıntıkasını zaptetti. Nihavend’i aldı. İran Şahı Birinci Abbas
ile sulh yaparak birçok memleketlerin Osmanlı ülkesine katılmasına sebep oldu.
Şah Abbas’ın birâderinin oğlu Haydar Mirza’yı rehin olarak İstanbul’a getirdi.
Bu mühim başarıları sebebiyle ünlü vezir olarak tanındı.
Ferhad Paşa Ağustos 1591’de Koca Sinan Paşanın azli üzerine sadrâzam oldu.
Kendisine hasım olan Sinan Paşaya karşı çok lütufkâr davrandı ve hürmet
gösterdi. Ancak Sinan Paşa onun bu iyi niyetini takdir etmeyip dâimâ aleyhinde
bulundu.
Ferhad Paşa Erzurum esnafı ile yeniçerilerin kavgası sebebiyle sekiz ay sonra
görevinden alındı ise de 1595’te ikinci kez sadârete getirildi. İsyan hâlinde
bulunan Ferhad Paşa üzerine sefere çıktı. Ancak Sinan Paşa ve taraftarlarının
onun aleyhinde konuşmaları ve Eflak Voyvodası ile anlaştığı yolunda dedikodular
çıkarmaları üzerine tekrar azledildi ve çok geçmeden de îdâm olundu (Ekim 1595).
Nâşı Eyüp’teki türbesine defnolundu.
Ferhad Paşa, 16. yüzyıl sonlarında gelen liyâkatli vezirlerden biri olup
kendisine her verilen vazifede başarı göstermiştir. Sadâreti ve sadâret
kaymakamlığı görevleri sırasında rakibi olan Sinan Paşanın tahrikleriyle devamlı
olarak kapıkulu ocaklarının hücumuna mâruz kaldı. Son sadâretinde Eflak İsyânını
bastıracağında şüphe yokken Eflak sınırını geçmeye hazırlandığı sırada azledilip
katli için emir verilmesi Eflak işinin felâketle uzamasına sebep oldu. Osmanlı
târihçileri onun doğru ve açık sözlü bir vezir olduğunda ittifak etmektedirler.
Sultan Üçüncü Mehmed Han sonradan onun hakkında söylenenlerin iftira olduğunu
anlayınca çok müteessir olmuştur. Ferhad Paşa Kumkapı’da Mualla Mescidini,
Halvetiye şeyhlerinden Mahmud Efendi için yaptırmıştır.
[ Geri Dön |
Okunma: 1783
|
