İlginizi Çekebilir
sevr-antlasmasi
  1. Ana Sayfa
  2. Genel
  3. Ahmet Ağaoğlu

Ahmet Ağaoğlu

Ahmet Ağaoğlu siyasi alanda Türkçülük düşüncesini temsilidir; 1869 yılında Azerbaycan'ın Şişe şehrinde dünyaya gelmiştir.

Ahmet Ağaoğlu

Ahmet Ağaoğlu siyasi alanda Türkçülük düşüncesini temsilidir; 1869 yılında Azerbaycan’ın Şişe şehrinde dünyaya gelmiştir. Babası Mirza Hasan Bey, annesi Sarıca Ali adlı göçebe bir topluluktan Taze hanımdır. Amcalarının Rusça, Arapça ve Farsça dillerini bilmeleri ve ailenin düzenlediği akşam sohbetlerinde metafizik ve ilmi konuların konuşulması Ağaoğlu’nun gelişmesinde önemli yer tutar. Öğretim hayatına mahalle mektebinde başlamış ve babasından gizli olarak Rusça dersleri almıştır. Babasının karşı olmasına rağmen dayısı destek çıkarak Rus tali mektebine yazılmıştır.

O dönemde Şuşanın yarısı Türk milleti yarısı Ermenidir. Okul Ermenilerin daha çok bulunduğu bölgededir ve okulda sadece 5 Türk çocuğu vardır. Ahmet Ağaoğlu, Ermenilerin Türklere olan düşmanlıklarını burada tecrübe etmiş ve yaşamıştır. 1884 yılında buradaki eğitimini tamamlayarak Realne Uçilişe’ye başlamıştır. Gerçek ilimlerin ağırlıklı olduğu okulu başarı ile tamamlamış; 1887 yılında yüksek öğrenim için Petersburg’a gitmiştir. Fakat sağlığı sebebi ile geri dönmüştür. 1888 yılında Paris’te hukuk okuluna başlamış; doğu kavimleri tarihi, Arapça, Acemce ve Türkçe dil derslerine devam etmiştir.

Yazarlık Hayatı

Ahmet Ağaoğlu 21 yaşındayken Fransızca bir makale ile yazarlığa başlamıştır. Bir süre Paris şehrinde gazetecilik de yapan Ağaoğlu 1894 yılında İstanbul’a gelmiştir. 4 ay gibi bir süre sonra Tiflis’e gitmiş; Kafkas gazetesinde yazarlık yapmıştır. Bakü’de Rusça “Kaspy” isimli bir gazetede başyazarlık görevini  icra etmiştir. Gazete Azerbaycan Türklerinin hakkını savunan ve çıkarlarına hizmet eden Rus dilinde bir Türk organı haline getirilmiştir.

“Kaspy” isimli gazetenin sahibi olan Zeynel Abidin Takiyef Türkçe yayın başlatmak için uğraşmıştı fakat; Rus-Japon harbi (1904) sonuna kadar beklemek zorunda kalmıştır. Savaş sonunda Rus çarlığının yenik düşmesi ile tekrar girişimde bulunarak bu sefer başarılı olmuştur. Bütün Kafkasya’da ilk kez günlük Türkçe gazete olan “Hayat” yayına başlamıştır. Hüseyinzade Ali Bey de bu gazetede görev almıştır. Bir yıl gibi bir sonra Ahmet Ağaoğlu “İrşad” adlı yeni bir gazete yayına başlatmıştır. Aynı zamanda Kafkasya’da Ruslar Azerbaycan’a hakim olunca Sünni-Şii kavgası başlamıştır. Kafkaslardaki Türkleri parçalamayı hedefleyen bu düşünceye karşı mücadele etmiştir.

Ahmet Ağaoğlu : Gizli Cemiyet

1905 yılında Bakü şehrinde “fedai” isminde gizli bir dernek kurmuş; Ermenilere karşı Türklere yaptıkları zulümleri eylemsel direnişlerle bir yere kadar durdurabilmiştir. 1905 yılında Rus Çarlığının bir bakanlar komitesi kurması üzerine Kazan’dan giden heyete Yusuf Akçura; Kafkasya topluluğunu temsil edenler içinde ise Ahmet Ağaoğlu, Hüseyinzade Ali, Topçubaşı Meydan Bey seçilmişlerdir. Azerbaycan topluluğunu bu komitede temsil etmiştir. Petrol olan topraklar üzerindeki Türk halkını göç ettirme düşüncesini 35 gün süren konuşma sonucu engellemiştir. 1908 yılında II. Meşrutiyetin ilanı ile İstanbul’a kaçan Ahmet Ağaoğlu, Türk Ocağının kurucularındandır.

Fikirleri ve kişiliği

Türkçülük savaşına hayatını vermiş aydınlarımızdandır. Düşüncelerini yaymak için “Fedai” adıyla kurduğu gizli cemiyette hizmet etmeye başlamıştır. Birçok Türkçü’nün düşündüğü gibi önce İslamın özüne döndürülmesi olayı üzerinde durmuştur. Doğu tarihi ve dinleri üzerine araştırmalar yapmış; geniş bilgi ve birikime sahip olmuştur. Azerbaycan ve diğer Kafkas Türkleri için milli savaşın en iyi örneğini göstermiştir. Hedefi Türk milletinin kendine gelmesi ve Ruslarla eşit özgürlüğe ve hakka sahip olmasıdır. Ruslar tarafından desteklenen Sünni-Şii kavgasının karşısında durmuştur. Her zaman yazılarında, araştırmalarında bunu konu almıştır. Yayımladığı kitaplarda fikirlerini kimseden çekinmeden ortaya koymuştur. Dini anlamda İslamiyet üzerine yaptığı araştırmalarda kadını örnek almış ve İslamiyetin tarihsel süreci içinde kadını inceleyerek dindeki değişmeyi açıklamıştır.

Ahmet Ağaoğlu Eserleri

“İslam Aleminde Kadın” isimli Rusça kitabında, İslamda ileri görüşlü olduğunu; Abbasi’nin orta dönemlerine kadar bu ileri görüşlülük davranışının devam ettiğini öne sürmektedir. Daha sonra alimlerin ve şeyhlerin menfaatperestlikleri sebebiyle gerilediğini ve çöktüğünü iddiasındadır. Gazete ve dergilerde yayımlanmış makaleleri ve risaleleri vardır.

Yorum Yap

Yorum Yap