İlginizi Çekebilir
sevr-antlasmasi
  1. Ana Sayfa
  2. Genel
  3. Mondros Ateşkes Antlaşması

Mondros Ateşkes Antlaşması

Agamemnon Savaş Gemisi

Mondros Ateşkes Antlaşması Eylül 1918 yılına gelindiğinde; savaşın Türkiye ve müttefikleri için kaybedildiği kesin olarak belirlenmişti. Nitekim Bulgaristan, 29 Eylülde ve Almanya da 4 Ekim’de Amerika Birleşik Devletlerine başvurarak barış isteğinde bulundular. Bu durumda Osmanlı Devletinin de yapacağı başka bir şey kalmamıştı. Güneyde İngiliz birlikleri Anadolu sınırına dayanmış; batıda Bulgaristan’ın geri çekilmesiyle Makedonya cephesi düşmüştü. Bununla birlikte İstanbul, doğrudan İtilaf Devletlerinin tehdidi altına girmişti. Bu durumlar altında Türkiye de; 5 Ekimde antlaşma için ABD Başkanı Wilson’a başvurdu. Türkleri, tarihlerinin en büyük felaketine sürükleyen Talat Paşa başkanlığındaki İttihat ve Terakki Hükumeti 8 Ekim’de istifa etti. 14 Ekimde İzzed Paşa başkanlığında yeni bir hükumetin kurulmasından sonra, Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletlerini temsil eden İngiliz Deniz Komutanı Calthorpe arasındaki barış görüşmeleri; 27 Ekim 1918 tarihinde Limni Adasının Mondros Limanında başladı. Görüşmelerde Türkiye’yi, Bahriye Nazırı Rauf Orbay liderliğinde Hariciye Nezareti Müsteşarı Reşat Hikmet ve Miralay Sadullah Bey temsil etmiştir.

Görüşmelerin başlamasıyla birlikte Calthorpe; önceden hazırlamış oldukları bir yazıyı Osmanlı delegelerine okudu. Calthorpe, Osmanlı Hükumetinin bu belgeyi imzalamaktan başka çaresinin kalmadığını, aksi takdirde İtilaf Devletlerinin askeri harekatı devam ederek; daha ağır barış şartları ileri sürebileceğini söyledi. Türk delegelerinin çabalarına rağmen, Mondros Ateşkes Antlaşması şartları, İngilizlerin istediği şekilde gerçekleşti ve 30 Ekim 1918 tarihinde imzalandı. 25 maddelik bu antlaşma ile Türkiye her bakımdan etkisiz bir hale getirildi.

Mondros Ateşkes Antlaşması : Ağır Şartlar

1. Karadeniz bölgesine geçişi sağlamak için Boğazlar açılacak ve geçiş güvenliğini sağlamak üzere Çanakkale ve İstanbul’daki boğazlar da korunaklar, müttefikler tarafından işgal edilecektir.

2. Osmanlı sınırındaki bütün mayın tarlaları taranarak bunların kaldırılmasına yardım edilecektir.

3. Askeri birliklerin, sınırların korunması ve düzenin sağlanması için gerekenden fazlası terhis edilecek; bunların     teçhizatı İtilaf Devletlerine verilecektir.

4. Güvenlik görevlisi küçük gemiler dışında, bütün Osmanlı donanması İtilaf Devletlerine teslim edilecek ve donanma kendi limanından dışarıya çıkmayacaktır.

7. İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehlikeye düşürecek olayların ortaya çıkması durumunda; başka stratejik yer ve     bölgeleri işgal etme hakkına sahip olacaktır. (Bu madde ile toprakların işgali kolaylaşmıştır.)

10. Hükumet haberleşmeleri dışındaki bütün telsiz, telgraf ve kablo istasyonları da İtilaf Devletleri tarafından denetlenecektir.

16. Suriye, Irak, Hicaz, Yemen, Trablus ve Bingazi’deki Osmanlı birlikleri en yakın İtilaf kuvvetlerine teslim edilecektir.

24. Vilayât-ı Sitte (altı şehir: Erzurum, Van, Elazığ, Diyarbakır, Sivas, Bitlis) tarafında karışıklık çıkarsa, Müttefikler bu şehirlerin herhangi bir bölümünü işgal edebileceklerdir.

Mondros Ateşkes Antlaşmasının uygulanışı; şartlarından daha sert bir biçimde devam etti. İtilaf Devletleri, antlaşmanın 7. maddesine dayanarak, keyfi hareketlerle Osmanlı Devletini parçaladılar. Antlaşma şartlarını, çoğu zaman keyifleri doğrultusunda yorumlayarak hareket ettiler. Bu durumda Türk milleti, istiklal ve bağımsızlığını korumak üzere harekete geçti.

İlgili Yazı

Istiklal Savaşı

Yorum Yap

Yorum Yap