İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Cumhuriyet Dönemi
  3. Paris Barış Konferansı 18 Ocak 1919

Paris Barış Konferansı 18 Ocak 1919

paris-baris-konferansi
1
Paris Barış Konferansı
   I. Dünya Savaşı sonucu ittifak devletleri yenik düşmüştü. Savaşta yenik düşen ittifak devletleri Avusturya – Macaristan İmparatorluğu, Almanya ve İtalya’dan oluşmaktaydı. Daha sonra Osmanlı İmparatorluğu ve Bulgaristan da bu devlet grubu içerisine katılmışlar fakat İtalya savaş sırasında itilaf devletleri tarafına geçmişti. Yenilgiye uğrayan ittifak devletlerinin topraklarını paylaşmak isteyen itilaf devletleri, herhangi bir anlaşmazlık olmaması için konferans düzenlemeye karar verdiler. 18 Ocak 1919’da Fransa’nın Paris şehrinde konferans düzenlendi. Konferansın yapıldığı şehir nedeniyle bu toplantı Paris Barış Konferansı olarak isimlendirilip, tarihe geçti.
   Paris Barış Konferansı’na pek çok devlet katılmasına rağmen öncelikli söz hakkı;
  • ABD
  • İngiltere
  • Fransa
  • Japonya
  • İtalya
devletlerine aitti.
ABD’nin bu konferanstaki amacı ise Wilson İlkelerine dayalı olarak Milletler Cemiyeti’ni kurdurmaktı. I. Dünya Savaşı sırasında ABD desteği gören ve bu sayede galibiyet elde eden Fransa ve İngiltere ise, böyle büyük bir yandaşı kaybetmemek için istemeden ABD’yi desteklediler. Konferansın en önemli konusu ise Alman Hükümeti’ydi. Çünkü Almanya, Fransa ve İngiltere’nin siyasi çıkarlarına karşı bir politika uygulamaktaydı. Fransa Devleti, sınırlarını korumak, İngiltere de Avrupa’da sözü geçen bir devlet haline gelebilmek için kendi kontrolünde dağılmış olan bir Almanya istiyorlardı. I. Dünya Savaşı öncesi kabul edilen Wilson İlkelerine aykırı olan tüm uygulamalar Paris Barış Konferansı sonrası yapılacak olan antlaşmada yer aldı. Konferansın amacı barış sağlamaktan çok yenilgiye uğrayan devletleri parçalamak ve himaye altına almaktı.
    32 devletin katılımıyla gerçekleşen konferansta Doğu Anadolu’da Ermeni devleti kurulması da dile getirilmişti. Ancak İtilaf devletlerinin çizeceği haritada hem İtilaf bloğunun çıkarları gözetilmeli hem de yeniden bir Almanya’nın kurulması engellenmeliydi.

Paris Barış Konferansına Katılan Devletlerin Amacı

    Konferansa katılan 32 ayrı devletin talepleri ve beklentileri vardı. Savaş sırasında İtilaf devletlerine yardımcı olan küçük devletlere toprak verilmeyeceği kararlaştırıldı. Ancak Avrupa’ya hakim olan büyük devletlerin ise pek çok çıkarları vardı. Destekçi küçük devletler ile İtilaf devletleri arasındaki farkı ortaya koymak ve konferansı yönetip Avrupa’da söz sahibi olabilmeleri için İtilaf devletleri tarafından “Onlar Konseyi” kuruldu. Bu konseyde ABD, Fransa, İngiltere, İtalya dışında Japonya Başbakan ve bakanları yer aldı. Böylelikle diğer devletler kararları etkileyemeyecek ve Avrupa’ya tam anlamıyla hakim olunabilecekti. Onlar konseyinde yer alan devletlerin amaçları ise;
  • ABD: Milletler Cemiyeti’nin kurmak
  • Fransa: Almanya diye bir devletin tamamen yok edilmesi ve kendi çıkarları doğrultusunda toprak bütünlüğünü korumak
  • İtalya: Osmanlı ve Avusturya devletlerinden toprak almak
  • Sırbistan: Akdeniz’e inebilmek
  • Japonya: Çin topraklarının bir kısmına hakim olmak
  • İngiltere: Almanya’nın sömürgesi altındaki bölgelere sahip olup sömürgeleştirmek, Almanya’nın deniz hakimiyetini bitirmek ve kendi çıkarlarını mümkün olduğunca barış çerçevesi içinde korumak.

 

    Onlar Konseyi’nin kurulması itilaf devletlerine yetersiz ve çıkarlarına zıt gelmekteydi. Bundan dolayı kendi aralarında Dörtler Konseyi’ni kurdular. Bu konseye “Crillon Oteli Komisyonu” adı verilir. Dörtler Konseyi sadece ABD, İngiltere, Fransa ve İtalya’dan oluşmaktaydı. Böylelikle tüm kararları denetleme ve onaylama sadece bu 4 büyük Avrupa ülkesine aitti. Paris Barış Konferansı süresince 52 konsey kurulmuştur. Tüm bu görüşmeler sonucunda, konferansa katılım gösteren devletler arasında pek çok anlaşmazlık yaşanmış ve devletler arası gizli görüşmeler ve antlaşmalar yapılır hale gelmişti. Bu durum da Onlar Konseyi’nin dağılmasına neden olmuştur.

Fransa ve İngiliz Desteği

    Her ne kadar Fransa ve İngiliz desteği olmasa da ABD Başkanı Wilson, Wilson ilkelerinin kabul görüldüğü Milletler Cemiyeti’nin kurulması amacıyla konferansta yer alıyordu. Ancak bu durum çıkarcı itilaf devletlerinin planlarını bozuyordu. Fransa’yla birlikte olan İngiltere sömürgeci ve emperyalist uygulamalarını sürdürmek isterken, Wilson barışçıl bir yol haritası izleme peşindeydi. Bunun üzerine Fransa ve İngiltere yaptıkları uygulamaların isimlerini değiştirerek durumu kabullenilir hale getirdiler. Örneğin; savaş sonrası devletlerden alınan savaş tazminatının adı “savaş onarımı” olarak değişirken, sömürgeciliğin adı ise “manda ve himaye” sistemi olarak değiştirildi. Amerika’nın konferanstaki konumu önemliydi. Çünkü yeni kurulmuş ve henüz zarar görmemiş bir devlet olmasının yanısıra ayrıca mali destek açısından da güçlü bir yandaştı. İtilaf bloğunda yer alan İtalya ise dışlanmış bir devlet konumundaydı. Bunun sebebi önce ittifak devletleri arasında yer alıp daha sonra itilaf bloğuna geçmesi ve bu sebeple yenik gözüyle bakılmasıydı.

Konferansta yer alan Ermeniler

    Konferansta yer alan Ermeni temsilciler, Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurma projesi için bulunmaktaydılar. Bu projenin sınırları dahi çizilmiş olarak ilk kez uluslararası bir konseye sunulmuştur. Fransa ve İngiltere desteği alan bu plan hayata geçilirmiştir. Doğu’da kurulan Ermeni çeteleri meydana gelmiş ve Doğu Bölgesi Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa tarafından çeteler bastırılmıştır. Böylelikle bu plan hayata geçmeden son bulmuş oldu. Ayrıca Boğazlarda İtalya’yı görmek istemeyen Fransa ve İngiltere, İzmir ve çevresinin Yunan işgali altında kalmasına destek vermiş ve yardımcı olmuşlardır. Tüm bu olayların üzerine Osmanlı Devleti ancak 22 Nisan 1920 tarihinde Paris Barış Konferansı’na çağrıldı.
    Konferansta İngiltere’nin sunduğu öneriye göre Almanya’dan tazminat olarak ödeyemeyeceği miktar istenmemeliydi. Bu durum Almanya’da isyan ve iç savaş çıkmasına neden olabilir ve ayrışma meydana gelebilirdi. Bu durumun yaşanmasını istemeyen İngiltere’ye karşılık olarak Fransa, İngilizlerin bu düşüncesinin sadece onların sömürge bölgelerinin korunmasını istediğini düşünüyordu. Almanya’nın tamamen yıkılmasından çok kuklalaştırılmasından yanaydı. İngilizler ise Almanya’nın böyle bir durum içine düşmesini istemiyordu. Çünkü Almanya ile ticari antlaşmalar yapmak istiyorlardı. Parçalanmış bir Almanya İngiltere’nin çıkarlarına ters düşüyordu. Almanya’ya hükmeden bir Fransa, İngilizler için kabul edilir bir durum değildi. Ancak Fransa ve Almanya’nın çatışması İngilizlerin çıkarlarını sürdürmelerinde yeterli olacaktı. Bundan dolayı İngiltere, Wilson İlkelerini destekledi. Ancak Amerika bu konferansın kendi istediği şekilde gitmediğini anladı ve Dörtler Konseyi kendi aralarında çatışma yaşamaya başladılar.
    Defalarca toplanmasına rağmen aralarında anlaşma sağlayamayan İtilaf devletleri sadece Almanya ile yapılacak olan barış anlaşmasının içeriğini belirlemişti. Rusya’nın, ülkesinde çıkan iç karışıklık nedeniyle savaştan çekilmesiyse Osmanlı topraklarının nasıl paylaşılacağını belirsizleştiriyordu. Çünkü Rusya’ya verilecek olan pay belirlenemedi. Paris Barış Konferansı 20 Ocak 1920 tarihinde Wilson’un istediği Milletler Cemiyeti’nin kurulmasıyla son buldu. Konferans sonrası İtilaf devletleri ile yenik devletler arasında antlaşmalar imzalandı.

İtilaf Devletlerinin Yenik Devletlerle Yaptığı Antlaşmalar

  • Versay Antlaşması – Almanya ile,
  • St. Germanin Antlaşması – Avusturya ile,
  • Nöyi Antlaşması – Bulgaristan ile,
  • Trianon Antlaşması – Macaristan ile yapıldı.
Yorum Yap

Yorum Yap