Sözlük

Türk tarihinin kavram, kurum ve unvanları — A'dan Z'ye.

Tümü A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Temizle

8 terim

Kadı Unvan
Osmanlı adalet sisteminde şer'i hukuka göre dava gören yargıç. Kadılar, evlilik, miras, ticaret ve ceza davalarında görev yapar; şehir ve kasaba düzeyinde atanırlardı. Kadı sicilleri, sosyal ve ekonomik tarih açısından zengin kaynaklardır. → devamı
Kağan Unvan
Kadim Türk devletlerinde en yüksek hükümdarlık unvanı. Göktürk, Uygur ve Avar kağanları, göksel kökene sahip olduklarına ve Tengri tarafından kut ile donatıldıklarına inanılırdı. Kağan, askerî komutanlık, adalet dağıtma ve boylar arası birliği koruma görevlerini bir arada yürütür… → devamı
Kanun-ı Esasi Belge
23 Aralık 1876'da ilan edilen Osmanlı anayasası. Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayanın açılmasını öngörmüş; padişahın yetkileri anayasal çerçeveye alınmaya çalışılmıştır. 93 Harbi sonrası askıya alınmış; II. Meşrutiyet'te (1908) yeniden yürürlüğe girmiştir. → devamı
Kapitülasyon Kavram
Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlere ve tüccarlarına tanıdığı ayrıcalıklar bütünü. Kapitülasyonlar; vergi muafiyeti, konsolosluk yetkisi ve yargı ayrıcalıklarını kapsar. 19. yüzyılda ekonomik bağımlılık tartışmalarının merkezinde yer almış; Lozan'da kaldırılmıştır. → devamı
Kapıkulu Kurum
Osmanlı padişahının doğrudan hizmetindeki merkezî askerî ve idari ocaklar bütünü. Yeniçeri ocağı, topçu, toparabacı, cebeci ve bostancı birlikleri kapıkulu kapsamındadır. Kapıkulu askerleri maaşlı ve düzenli bir ordunun temsilcileridir; tımarlı sipahilere kıyasla doğrudan merkeze… → devamı
Kırk Orda Kurum
Moğol İmparatorluğu döneminde kurulan, Türk ve Moğol boylarının bir arada yaşadığı idari ve askerî birlik. Kırk Orda geleneği, boylar konfederasyonu anlayışının Orta Çağ'daki önemli örneklerindendir. Altın Orda ve Çağatay hanlıkları bu geleneğin devamı sayılır. → devamı
Kurultay Kurum
Devlet meselelerinin görüşüldüğü, boy beylerinin ve ileri gelenlerin katıldığı danışma meclisi. Savaş-karar, kağan seçimi, antlaşmalar ve büyük vergi dağıtımları kurultayda görüşülürdü. Moğol döneminde kurultay adıyla benzer meclis geleneği devam etmiştir. → devamı
Kut Kavram
Türk siyasi düşüncesinde hükümdarlık yetkisinin Tanrı tarafından verildiği kutsal güç. Kut, kağan soyuna mahsus kabul edilir; hanedan dışına aktarılamaz sanılırdı. Kutun kaybedildiği düşünülen hükümdarların tahttan indirilebileceğine dair Orhun yazıtlarında açık uyarılar vardır. → devamı