Sözlük
Türk tarihinin kavram, kurum ve unvanları — A'dan Z'ye.
10 terim
- Tamga Kavram
- Boy, aile veya devlet otoritesine ait damga, işaret veya amblem. Tamgalar hayvan figürleri, geometrik şekiller veya stilize harflerden oluşur; silah, mühür, bayrak ve yazıtlarda kimlik belirtisi olarak kullanılır. Arkeolojik buluntular, farklı Türk gruplarının ayırt edici tamga ç… → devamı
- Tanzimat Kavram
- 19. yüzyıl Osmanlı reform hareketi; Gülhane ve Tanzimat fermanlarıyla eşitlik, can ve mal güvenliği, vergi adaleti ve askerlik süresinin düzenlenmesi hedeflenmiştir. Tanzimat, modern bürokrasi, meclis ve eğitim kurumlarının gelişimine zemin hazırlamış; Batılılaşma tartışmalarını… → devamı
- Tekâlif-i Milliye Kavram
- Sakarya Savaşı öncesi (Ağustos 1921) ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için halktan yapılan olağanüstü vergi, hayvan, yiyecek ve ulaşım yardım emirleri. Tekâlif-i Milliye emirleri, Kurtuluş Savaşı'nın lojistik omurgasını oluşturmuş; halkın seferberliğe katılımını resmî düzenle ifa… → devamı
- Tengri Kavram
- Eski Türk ve Moğol inanç sisteminde gökyüzünü temsil eden yüce tanrı. Tengri inancı, kağanın meşruiyetini göksel iradeyle ilişkilendirir; "Tengri yarattı" ifadesi yazıtlarda sık tekrarlanır. Gök tanrı inancı, İslamiyet'ten önce Türk siyasi sembolizminin merkezinde yer alır. → devamı
- Teşkilat-ı Esasiye Belge
- 20 Ocak 1921'de Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ilan eden anayasa. "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" maddesi, Cumhuriyet'in siyasi felsefesinin temel cümlesidir. 1924 Anayasası ile yürürlükten kalkmıştır. → devamı
- Timar Defteri Belge
- Osmanlı tımar sisteminde sipahilere tahsis edilen arazi ve gelirlerin kayda geçirildiği resmî belge dizisi. Tahrir defterleri ve tımar kayıtları; nüfus, vergi, hayvan varlığı ve askerî yükümlülükler hakkında ayrıntılı bilgi sunar. Sosyal ve ekonomik tarih çalışmalarının temel kay… → devamı
- Tımar Kurum
- Osmanlı toprak sisteminde, geliri devlet hizmeti karşılığı bir sipahiye bırakılan arazi hakkı. Tımarlı sipahi, gelirinin bir kısmıyla cebelü (atlı asker) besler; savaşta seferber olurdu. Tımar sistemi, klasik dönemde ordunun süvari gücünün ve kırsal idarenin temelini oluşturur. → devamı
- Töre Kavram
- Türk boy topluluklarında yazılı kanunlardan önce hüküm süren geleneksel hukuk ve davranış kuralları bütünü. Töre; kan davası, misafirlik, hayvan mülkiyeti, kağana bağlılık ve savaş etiği gibi konuları kapsar. Orhun yazıtlarında açık adı geçmese de anlatılan düzenin özünü oluşturu… → devamı